Yazının Işığında: SÜMERLER

İlk Çağ Tarihi Mehmet Selçuk 27 Ekim 2020

Sümerler Mö.3 binlerde kent devletleri şeklinde Güney Mezopotamya’da ortaya çıkmıştır.

Sümerler 3200’lerde yazıyı bulmuş, astronomi ve matematik alanında gelişmiş bir uygarlıktır. Yazıyı bulup yayılmasını sağlamıştır. Sümerler Mezopotamya’da çoğu şeyin temelini atan bir uygarlık olmakla beraber din, kültür, ekonomi tıp, astronomi gibi alanlarda öne çıkmaktadır.

Yazı ve Sümerler

Sümerler kent devletleri halinde örgütlenmiştir. UR, URUK LAGAŞ, KİŞ, NİPPUR ,ERİDU,EREK  önemli kent devletleridir. Bu kent devletlerine site denilmekte ve kent devletlerindeki din adamı aynı zamanda kraldır. Bunlara Patesi ya da Ensi denilmektedir.

Sümerlerin bu kadar önemli olmasında yazı çok önemli bir yer tutmaktadır. Yazı MÖ.3200’lerde rahiplerin ürünleri mabede teslim eden çiftçilerin kayıtlarını tutmak için ürünleri tablete resmetmesiyle sembol yazısı (piktograf) ortaya çıkmıştır. Piktograf yazılarındaki işaretler çiviye benzediğinden dolayı “çivi yazısı” denmiştir. Çivi yazısı Sümerlerden Asur, Babil, Akad ,Hitit gibi uygarlıklara  yayılmıştır.

Yazının bulunması çağ kapatıp çağ açmıştır. Yazının bulunmasıyla ilk çağ sona ermiş orta çağ başlamıştır.

İlk yazılı belge Uruk şehir devletlerinde MÖ.3200’lerde ortaya çıkmıştır. Bulunan bu yazıyı geliştirmek için okullar açılmış bu okullara da “tablet evi “denilmiştir.

Yazı insanoğlu için çok önem arz eden bir iletişim parçasıdır. Yazı hayatımızın her anında kullanılmaktadır. Biz yazı sayesinde bilgi ve kültür aktarımını geleceğe taşırız. Şu anda edindiğimiz tüm bilgiler yazı sayesindedir. 

Tarihte bilenen ilk yazılı kanunda yine Sümerlere aittir. Sümer kralı Urgakina tarafından yazılmıştır. Cezaların içeriği tazminat konusuna önem vermektedir. Kısasa kısas ilkesi uygulanmamış, özel mülkiyet kavramı yoktur. Kanunlarda yönetici ve rahiplerin birlikte halkı sömürdüğünü ifade etmiştir.

Georg Friedrich Grotefend (1775 – 1853)

Çivi yazısını ilk çözen kişi Alman dil bilimci Grotefent’tir. Grotefent Persepolis’teki çivi yazılarını çözmüştür. Mezopotamya çivi yazısını ilk çözen İngiliz subay Sir Henry C.Rawlinson (1810-1851).

Yazı Mezopotamya’da ortaya çıkmış, Asurlu tüccarlar sayesinde de Anadolu’ya taşınmıştır.

Ziggurat

Sümerler tanrılar için ziggurat adı verdikleri tapınaklar inşa etmişlerdir. Zigguratlar tanrıya yakın olmak amacıyla yüksek yapılmıştır. Zigguratlar sadece tapınak değil tahıl ambarı, rasathane, okul, ibadethane gibi birçok farklı işlev için kullanmıştır. Zigguratlar sayesinde astronominin gelişimi sağlanmıştır.

Sümerler uygarlığının Ur hanedanlığından kalma MÖ 4100 yıllık Ziggurat (Nasiriye-İrak)

Zigguratlar Eski Mezopotamya’da Sümer Babil be Asur uygarlıklarında tapınaktır. Ziggurtlar piramitlere benzemekle birlikte onların üstü düzdür. şu ana kadar bilinen 32 ziggurat vardır. En son bulunan ziggurat İran’da Tepe Sialk’da bulunmuştur.

#Sümer #Türkçe tarih dersleri sitesi #Ziggurat
Yorumlar
    Şeydanur

    27 Ekim 2020

    Ellerinize sağlık hocam :))


  1. Neslihan

    27 Ekim 2020

    Çok güzel olmuş Yağmur hocam Bizim bir Haçlı seferleri yazımız vardı ne oldu o iş.


Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.
  • Arşivler