ROMA İMPARATORLUĞU

İlk Çağ Tarihi Mehmet Selçuk 25 Aralık 2020

Roma, Mö.753’te “Romulus” tarafından günümüz İtalya’sının bulunduğu coğrafyada kurulmuştur. Roma İmparatorluğu ilk felsefenin ,kanunun , özgür düşünce ortamı ve demokrasinin ortaya çıktığı yerdir. Roma pek çok farklı etnik toplumun araya gelmesiyle oluşmuştur. Bunlar: İtalikler, Venetler, Goluvalılar(Galyalılar) ,Keltler, Etrüksler ,Fenike ve Yunanlılar’dır. Yunanlılar’da Augustus döneminde yönetim artık saltanata dönüşmüştür. Roma 3 farklı başlık altında incelenmektedir. Krallık Devri, Cumhuriyet Devri ve İmparatorluk Devri.

Roma Cumhuriyeti ve Roma İmparatorluğu’nun yayılımı: Kırmızı – MÖ 133 Turuncu – MÖ 44 (Cumhuriyetçi generallerin zaferlerinden sonra) Sarı – 14 (Augustus’un ölümü) Yeşil – 117 (en geniş dönemi)

Krallık Devri

Mö.7.yy ile Mö.510 arası dönemi kapsamaktadır. Krallar Kuria adı verilen halk meclisi tarafından seçilmiştir. Kralın aynı zamanda “Senatus”(İhtiyarlar Meclisi) adı verilen danışma meclisi mevcuttu. Kral, senatoya karşı sorumluydu. Bu dönemde baskıcı bir kral idaresi mevcuttu .Ailedede mutlak egemen baba idi. Baba isterse eşini ve çocuklarını köle olarak satabilir veyahut öldürebilirdi. Baba hayatta olduğu müddetçe çocuklar mal mülk sahibi olamazdı.

Yunanlarda toplum sosyal sınıflara ayrılmaktaydı. Geniş toprak sahibi soylu kişilere Patrici, özgür, mülkiyet sahibi ve ticaretle uğraşan kişilere Pleb denilmiştir. Köleler ise tüm haklardan mahrum eşya sıfatı görmekteydi. Zamanla Plebler Patricilere karşı isyan etmiş ve hak istemişlerdir. Sonuçta Plebler siyasal hak elde etmişlerdir.

Cumhuriyet Devri

MÖ.510 ile MÖ.30 arasındaki dönemdir. Krallık bir cumhuriyete dönüşmüş daha geniş bir coğrafyaya egemen olmuşlardır. Cumhuriyet Dönemi’nde ülkeyi iki konsül yönetmiştir. Konsüller kral yetkisine sahiplerdi ancak görevleri bittikten sonra hesap vermek zorundaydılar. Genelde görev sırasında sorumsuzdular. Köestorlar (Mali) ve Pretorlar (Askeri) konsül yardımcılarına verilen isimdir.

Ülkede olağanüstü dönemlere meydana geldiği zaman ülkeyi yönetme yetkisi altı aylığına “İmperium” denilen diktatörlere verilirdi. Konsüller, bu dönemlerde onların emrine verilirdi. Diktatör yaptıklarından dolayı hesap vermek zorunda değildi.

Krallık döneminde başlayan Patrici- Plep çatışması bu dönemde de devam etmiştir. Bunun sonucunda” Decemvir “adı verilen hukukçular 12 Levha Kanunlarını yapmışlardır. Bu kanunlar Roma hukukunun temelini oluşturmaktadır. Bu kanun ile Pleblere bazı siyasal haklar tanınmıştır.

İmparatorluk Devri

Roma İmparatorluğu

Mısır’ı alan ve Akdeniz’de Roma hakimiyetini sağlayan “Octavianus’a” Senatus “Augustus”ünvanını vererek onu imparator ilan etmiştir.

Kavimler Göçü sonrasında 395 yılında Roma İmparatorluğu ikiye ayrılmıştır.476’da Batı Roma 1453’te Doğu Roma(Bizans) 2.Mehmet tarafından yıkılmıştır.

Roma İmparatorluğu’nun Önemli Özellikleri

  • Fenike alfabesini geliştirerek Latin alfabesini oluşturmuşlardır, dilleri Latince’dir.
  • Mısır’ın güneş takvimini geliştirmişler, önce Julien sonra Gregoryen takvimini oluşturmuşlardır. Bugün Miladi takvim olarak bilinmektedir.
  • Romalılar “Roma Rakamı” olarak da bilinen kendilerine özgü rakamlar oluşturmuşlardır.
  • Roma’da krallar tanrısallaştırılarak siyasal birliktelik sağlanmaya çalışılmıştır.
  • Krallık, Cumhuriyet ve İmparatorluk devirleri yaşanmıştır.
  • Her Roma vatandaşı 46 yaşına kadar asker sayılmıştır. Disiplinli ordunun temelini lejonlar oluşturur.


Yorumlar
    Coğrafyacı

    3 Şubat 2021

    Hocam aklıma bir soru geldi Romanın bu kadar büyük bir imparatorluk haline gelmesinde roma ulaşım sisteminin gelişmiş olması da etkili mi sizce (karayolu)


Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.
  • Arşivler