OSMANLI’DA HAREM AĞALARI (HADIM AĞALAR)

Osmanlı Tarihi Mehmet Selçuk 7 Mayıs 2021

Osmanlı’da Harem Ağaları-Hadım Ağaları veya Kızlar Ağası diye anılan bu görevliler I.Mehmed devrinden itibaren Osmanlı’da görülmektedirler.Hadım ağalar genellikle Afrika ve Habeşistanlı siyahi çocuklardı. Küçük yaşlarda köle tüccarları tarafından hadım edilir(bu işlem gayet ilkel koşullarda yapıldığından hadım edilenlerin ancak onda biri sağ kalırmış) ve saraya satılırlardı. Köle tüccarları ellerine geçip hadım edildiklerinden dünyaları kararırdı. Ancak saray onlar için hiçbir zaman basit ve silik insanların hizmet verdiği bir bina olmadı.

HADIM EDİLMİŞ ÇOCUKLARIN EĞİTİMİ

Hadım edilmiş küçük çocuklar, tecrübe sahibi haremağaları tarafından yetiştirilir, Osmanlıca öğretilirdi.Harem ağalara çiçek ismi de verilirdi. Eğitimini tamamlayan çocuklar de makam sırasına göre görevlendirilirlerdi. Eğitilen hadımlar, haremde bulunan şehzadeler, kadınefendiler, sultanlar ve valide sultanların emrine verilirdi. Burada da bir çeşit staj görürlerdi. Bu ocaktan yetişenlere genellikle harem ağaları ismi verilirdi.Genellikle zeki ve yetenek sahibi insanlardı. Hatta Fatma Sultan’a hizmet eden Muhterem Ağa’nın dört dil bildiği bilinmektedir. Sayıları az olduğundan pahaca en değerli ağalardır.

Osmanlı harem teşkilatında kullanılmak üzere satın alınan zenci hadımlardan zamanla bir ocak kuruldu ve buna ağalar ocağı adı verilmiştir. Ağalar ocağında da, hadımların sıkı bir disiplin içinde yetiştirilmelerine çok dikkat edilirdi.

HADIM AĞALAR NEREDE YAŞADILAR?

Hadım ağalar padişah dairesi ve harem dairesinin arasında bir dairede yaşarlardı. Gerektiğinde hareme girerler ancak işlerini aracı sayesinde hallederlerdi. Haremde varolan ihtiyaçları veya dış dünya ile ilişkilerini hadım ağalar sağlardı. İhtiyaç halinde padişah ile bile görüşürlerdi. Haremde yaşayan kadınlar dışarı çıkmak istediklerinde hadım ağalar onlara eşlik ederdi.

OSMANLI SULTANLARI ‘NIN HADIM AĞALARA VERDİĞİ ÖNEM

 

 

Osmanlı sultanları hadım ağalarına özen gösterirlerdi. Hatta I. Mahmud. doksan bir yaşında vefat eden Beşir Ağanın üzerinden kırk gün yas ilan etmiştir.

 

 

 

KÖLELERİN HADIM EDİLMESİ

Kölelerin hadım edilmesi ise II. Mahmud’un oğlu Sultan Abdülmecid devrinde yasaklandı. Dolmabahçe ve ardından Yıldız sarayının ön plana çıkması ile hadem ağaları da yavaş yavaş tarihe geçtiler. 22 Mayıs 1909’da Mehmed Reşat haremi dağıttı. Bu yüzdendir ki OSMANLI’DA HAREM AĞALARI (HADIM AĞALAR) tamamen ortadan kalktı. Geriye sadece hadım ağalar üzerinden yazılan hikayeler, kitaplar kaldı.


Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.
  • Arşivler