Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a Çıkışı

Devrim Tarihi Mehmet Selçuk 13 Aralık 2020

1.Dünya Savaşı’nda kaybeden tarafta olan Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı olarak kazanan İtilaf devletlerince en ağır yaptırımları olan antlaşma yani Mondros Ateşkes Antlaşması imzalatılmıştır.  Aslında buna şaşırmamak gerek. Yüzyıllar boyunca bekledikleri fırsat sonunda ayaklarına gelmişti. 600 yıl boyunca hüküm süren Osmanlı Devleti artık eski gücü ve kudretinde değildi. Haliyle de pusuda bekleyen düşmanları için gün doğmuştu. Artık kolayca gözleri olan toprakları ele geçirebileceklerini düşündüler. Bunu da diploması süsü vererek yani Mondros Ateşkes Antlaşması ile yaptılar. Bununla beraber ülkede işgaller başladı ve Anadolu’da kargaşa hakim oldu. Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışı ise Kurtuluş Savaşı’nın fiilen başlangıcı olmuştur.

Samsun’a Çıkış Süreci

 Mondros Ateşkes Antlaşması’nın maddelerine dayanarak İttifak devletleri Anadolu topraklarını işgal etmeye başlamışlardı. Hepsi dört bir yandan geliyorlardı. Yunanlar çoktan İzmir’in limanlarına çıkmışlardı bile. Durum zaman geçtikçe daha vahim hal alırken o zaman Vahdettin ise tek kurtuluşun İngiliz himayesi altına girmek olduğuna inanıyordu.

Anadolu’daki halk düşmanların topraklarını işgali ile ayaklanmış ve topraklarına el uzatan düşmanlara karşı mücadele içine girmişlerdi. Bu mücadelelerden rahatsız olan İngilizlerin isteği üzerine Sadrazamlık mevkiinde olan Damat Ferit Paşa, 9.Ordu Müfettişi görevi ile Mustafa Kemal’i Samsun’a göndererek bölgenin iç huzurunu sağlamasını istedi. Fakat Mustafa Kemal daha fazla yetki istiyordu. Böylelikle Samsun’un doğu kısmındaki birlikleri de komuta edebilecek ve taşrada bulunan valilere de emir verebilecekti.

Mustafa Kemal Paşa’nın her zaman yanında olan Kazım Paşa ise bu yetkilerin çok fazla olduğunu ve Nazırın bu yetkileri vermeyi kabul etmeyeceğini düşünüyordu. Fakat Mustafa Kemal Paşa sözünü söyledi: ‘Bir şey yapacağım… Bu yetkiler olsa da olmasa yapacağım.’ Daha küçük yaşlarından bu yana bir devrin tarihini değiştirmek için hayatın yoğurduğu Mustafa Kemal artık ideolojisini, fikrini hayata sokmaya başlamıştı. Kazım Paşa’nın sözünün aksi oldu ve yetkilere zor da olsa Mustafa Kemal Paşa sahip oldu. Hatta Mustafa Kemal Paşa yetkileri aldıktan sonraki düşüncelerini şu sözlerle gayet güze ifade etmiştir:

‘Nezaretten çıkarken heyecandan dudaklarımı ısırdığımı hatırlıyorum. Kafes açılmış, önümde geniş bir alem kanatlarımı çırparak uçmaya hazırlanan bir kuş gibi idim.’ Demiştir.

Sonuç olarak 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Paşa Samsun’a çıkmış bulunmaktadır. Samsun’a çıkış hadisesi yalnızca Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’da bulunması değildir. 19 Mayıs 1919 bir milletin uyanışı, milli mücadelenin başlangıcı demektir. Samsun’a çıkış Kurtuluş Savaşı mücadelesinin bir fiil başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Mustafa Kemal Paşa Samsun’u ziyareti sırasında işgalci güçlere karşı Türk direniş örgütlerinin kurulmasında bizzat kendisi etkin rol oynamıştır.


Yorumlar
    Tuba

    13 Aralık 2020

    Teşekkürler hocam 😊


  1. […]  Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışında ve Havza’da yaptığı çalışmalar neticesinde Havza Genelgesi ile birlikte de Anadolu’nun her yerinde milli birlik ve beraberlik duygusu uyanmaya başlamıştır. Yurdun çeşitli bölgelerinde yapılan işgalleri protesto eden mitingler düzenlenmiştir. […]


Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.
  • Arşivler