HEZİMET : İNEBAHTI SAVAŞI

Osmanlı Tarihi Mehmet Selçuk 16 Ekim 2020

İnebahtı Deniz Muharebesi.

İnebahtı Savaşı Türk tarihinin oldukça önemli savaşlarından biridir. Lepanto Savaşı olarak da bilinen İnebahtı savaşı Osmanlı tarihinde büyük kayıplar verdiren ilk deniz savaşı olduğunu bilmekteyiz. İnebahtı Deniz Savaşına açıklamaya geçmeden önce İnebahtı’yı tanıyalım.

İnebahtı coğrafi olarak yunan sınırları içerisinde bulunan, Epakto,Lepanto gibi adlarla anılmış olan bu kasaba Korint körfezinde yer almaktadır.

Günümüzde Navpaktos adıyla bilinen bu kasabanın Osmanlılar zamanındaki adıdır İnebahtı. Bu kasaba MÖ.8.yy. da Loris halkı tarafından bir tersane olarak kurulmuştur. Bizans’ın haçlılar tarafından parçalanmasıyla birlikte bu topraklar Epirus Despotluğu’nun toprakları içerisinde kalarak adı Epakto olarak değişmiştir.

Osmanlı Hakimiyeti

    İnebahtı olarak bildiğimiz yerin ilk defa Osmanlı devleti tarafından hakimiyeti 1334-1348 yıllarında Aydınoğlu Umur Bey tarafından kuşatılmış ancak kısa bir süre hakimiyet altında kalarak 1499’a kadar Venedik hakimiyeti altında kalmıştır.

  Osmanlı İnebahtı bölgesine birkaç kez saldırmış olsa da başarılı olamamış ve 2.Beyazıd devrinde Rumeli Beylerbeyi olan Mustafa Paşa ve kumandanları tarafından 1499 yılında kuşatma altına alınmıştır. Kuşatma oldukça büyüktü. Venediklilerin bu kuşatma karşısında daha fazla direnemeyeceklerini anlayınca kaleyi Osmanlılara teslim etmiştir.

İnebahtı Limanı’nı gösteren bir minyatür

Savaşa Doğru

İnebahtı’da 7 Ekim 1571’de meydana gelen savaşta Osmanlı ağır bir yenilgi alarak neredeyse donanmasının tamamını kaybetmiştir. Savaşın asıl nedeni Kıbrıs yarımadasıydı. Kıbrıs yarımadası Osmanlılar için büyük önem taşımaktaydı. Özellikle siyasi açıdan. Kıbrıs’ta bulunan Venedikliler önceden Memlüklere vermiş oldukları vergiyi yıkılmasıyla birlikte Osmanlı’ya vermekteydi. Osmanlı kişisel çıkarları doğrultusunda Lala Mustafa Paşa öncülüğünde Kıbrıs’a bir donanma çıkardı. (978/1570) Kıbrıs’ın hakimiyet altına alınmasıyla Doğu Akdeniz’in güvenliği artmış, Akdeniz’deki Osmanlı hakimiyeti güçlenmiş, Anadolu’nun güney sahillerine yönelik tehditler azalmıştır.

Müezzinzade Ali Paşa

   Venedikliler bunu sindiremedi. Kıbrıs’ı geri almak için 20 Mayıs 1571’de Osmanlı’ya karşı Papalık, Venedik ve İspanya gibi donanmalara sahip devletlerin öncülüğünde bir Haçlı ittifakı kuruldu. Kıbrıs’a giden Kaptan-ı Derya Müezzinzade Ali Paşa 16 Mart 1571’de donamayla yola çıktı. Eylülde İnebahtı’ya gelmiştir. İspanya’dan yardıma kadırga geldiğinin haberi geldi. Şöyle ki aslında her iki taraf da savaş için pek hazırlıklı değildi.

İnebahtı Deniz Muharebesi’nin Haçlı  kumandanları: Juan de AustriaMarcantonio ColonnaSebastiano Venier

Osmanlı donaması uzun bir deniz harekâtından dolayı yorgun ve donanmada kürekçi ve savaşçı eksiği vardı. Karşı tarafta ise İspanya donanma komutanı Don Juan direkt Kıbrıs’a Venedik donanma kumandanı Veniero ise direkt Osmanlı donamasına saldırma fikrindeydi. Papalık donanma kumandanının kararıyla Osmanlı donanması üzerine gidilme kararı alındı. Osmanlı donanmanın geldiği haberini alınca   hemen bir savaş meclisi toplandı. Mecliste mutlaka savaşmak gerektiğini emir verdi.7 Ekim 1571’de iki donanma karşı karşıya geldi. Savaş çok çetindi. İki tarafta yenilgi akmakla birlikte Osmanlı ağır bir hezimet yaşamıştır.

Savaşın Sonuçları

  • Başta Kaptan-ı Derya Müezzinzade Ali Paşa olmak üzere pek çok Sancakbeyi ve mürettebat hayatını kaybetmiştir.
  • Savaşta Cezayir Beylerbeyi Uluç Ali Paşa ve 30 gemisi oradan çıkabildi.ve Uluç Ali Reis Kaptan-ı Derya olarak atanmıştır.
  • Osmanlı gemilerinin neredeyse hepsi batmış ve yakılmıştır.
  • Müttefik donamda ağır bir darbe almış donanma kumandanı Don Juan yaralanmıştır.
  • Savaşın sonunda Osmanlı donanmasının neredeyse yok olmasıyla bütün tersanelerde gemi inşasına başlandı.
  • İnebahtı Katolik Hristiyanların son büyük Haçlı seferidir. Bu savaş aslında kesin bir zafer değil Geçici bir zaferdir. Asıl amaç olan Kıbrıs geri alınmamakla birlikte Venedik Kıbrıs için savaş tazminatı vermek zorunda kalmıştır.
  • Bu savaş bir hezimet olmuş Türklerin yenilmezlik ifadesi yıkılmıştır.
Sokullu Mehmet Paşa

Sokullu Mehmet Paşa diyor ki: Biz Kıbrıs’ı almakla sizin kolunuzu kestik. Siz ise İnebahtı’da donanmamızı yakmakla sakalımızı kestiniz. Kesilen kol yerine gelmez fakat tıraş edilen sakal daha gür çıkar.

#İnebahtı #Türkçe tarih dersleri sitesi #Venedik
Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.
  • Arşivler