KAİNATI YARATAN HİTİT TANRISI:TEŞUP

Kimdir? Mehmet Selçuk 18 Ekim 2020

Tuvana kralı Varpalavas‘ı Teşup’a taparken gösteren bir Hitit kabartması.

İnsanlar var olduğu andan itibaren kendisinden üstün bir gücün varlığına inanmışlar ve bunlar için tapınaklar inşa etmişlerdir ve bu mekanları kutsal kabul etmişlerdir.

MÖ.2.bin yılda büyük bir imparatorluk kuran Hititler kültür ve medeniyet alanında hoşgörülü bir politika izlemiş, iletişim kurduğu kavimlerin kültürlerinden etkilenerek bazı ögeleri kendi inançlarına benimsemişlerdir. Bu ögeler arasında tanrılar, tanrıçalar, dini bayram ve ritüeller, kutsal mekanları kapsar. Bunları kendilerine uygulayarak benimsemişlerdir. Hititler tanrı ve tanrıçalara çok önem vermiştir. En önemlisi Fırtına tanrısı Teşup’dur.

Hititler

Hititler mö.1600 civarlarında Anadolu’da merkez Hattuşaş (Çorum) merkezli bir uygarlık kurmuşlardır. Hititler Anadolu’ya geldiklerinde burada merkezi bir krallık yoktu. Onlar Anadolu’daki küçük krallıkları hâkimiyetleri altına alarak sınırlarını genişletmişlerdir. Hatti, Hurri ,Luvi gibi kavimler ön palandaydı. Hititler kendi inançlarını zorla kabul ettirmeyip hoşgörülü bir politika izlemişlerdir. Onların inanç sistemlerini kendilerine benimsemişlerdir.

On iki Yeraltı Tanrısı

Din ve Panteon

Hitit kralları tanrının yeryüzündeki temsilcisi olarak görülmekteydi. Tanrıların temsilcisi olup tanrılaşan Hitit kralları aynı zamanda başrahiptiler. Bu görevi dini bayram ve ritüellerde kullanmışlardır.

Hititlerdeki tanrı ve tanrıçalar genelde insan biçiminde tasvir edilmiş insanlar gibi yemek yer, uyur ve yaşarlardı. Tanrılar tasvir edilirken başlarında külah, dizlerinin üstüne kadar inen bir giysileri bulunmaktadır. Tanrıçalar da ise başlarında silindir şeklinde bir başlık, üzerlerinde ise bluz ve etek bulunmaktaydı.

Teşup /Fırtına Tanrısı

Hititlerin göktanrı sembolü

Panteonun başınsa Teşup bulunmaktadır. Fırtına Tanrısı hem baştanrı hem de savaşlarda ülkenin koruyucusudur. Yerel anlarda değişik şekilde adlandırılan bu tanrı Fırtına Tanrısı; Hattice “Taru”’, Luvice “Tarhunt(a)”; hiyeroglif Luvicesi’nde “Tarhu, Tarhunda ya da Tarhunzas” ve Hurrice “Teşup” gibi isimlerle anılmıştır. Anılmıştır Gök tanrısının kutsal hayvanı boğa, kutsal silahı ise topuzdur.

Fırtına Tanrısı sadece Hititler ‘de yoktur. Farklı kültürde değişik şekilde tasvir edilmiş ve tapınılmıştır. Anadolu’nun Fırtına Tanrısının Grek ve Roma gibi daha geç kültürlerde de tapınılmış, bu tanrı, Grek ve Roma panteonunda çok önemli bir pozisyondaydı. Grek roma mitolojilerinde baba tanrı ya da tanrıların babası sıfatlarıyla ön planda idiler. Dönemin görsel sanatlarında, elinde şimşek demetiyle tasvir edilen tanrının, kaslı, heybetli ve sakallı betimlenmektedir. Sakallı oluşu, baba tanrı sıfatını desteklemektedir.

Panteonun başı olan Fırtına Tantısı Teşup/tarhunt ile Ejderha Illuyanka

#Fırtına Tanrısı #Hititler #Türkçe tarih dersleri sitesi
Yorumlar
    Neslihan

    18 Ekim 2020

    Yağmur hocam yine mükemmel bir yazı yazmışsınız. Her gün yazınızı yüklemenizi büyük bir merakla bekliyorum.


Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.
  • Arşivler