COĞRAFİ KEŞİFLER

Genel Mehmet Selçuk 17 Ekim 2020

Coğrafi keşifler 15-16.yy’da meydana gelmiş olup Avrupalılar tarafından Asya’daki zenginliğe ve yeni ticaret yolarına ulaşılmak için yapılmıştır. O yüzyıllarda Dünya’nın tamamı bilinmiyordu. Avrupalıların yeni yerler bulma umuduyla çıktıkları macera sonucu Dünya’nın diğer kıtaları keşfedilmiştir.

Avrupa o kadar zengin değildi. Ekonomik ve siyasi yönden birtakım sıkıntılar içerisindeydi. İnsanlar yeni BİR arayışlar, topraklar bulmalıydı. Böylece İspanya, Portekiz gibi krallıkların öncülük ettiği Coğrafi Keşifler başlamış oldu.

Dediğimiz gibi Avrupa ekonomik olarak sıkıntılıydı. Osmanlı ve Venedik Akdeniz ticaret yollarını, limanlarını hakimiyet altında bulundurduklarından dolayı güç onlardaydı.

Coğrafi Keşiflerin Sebepleri

Coğrafi Keşifler sadece ekonomik, değil toplumsal, dini gibi bir çok sebebi bulunmaktaydı.

  • Avrupa’da çok hızlı bir nüfus artışı vardı. Ve bu artışla birlikte daha çok ihtiyaç ortaya çıkıyordu. Üretilen tüketilenden az olduğu için bir kıtlık söz konusuydu.
  • Batılılar Asya’da bulunan zenginlikleri kendi ülkelerine taşımak istiyordu.
  • Önemli ticaret güzergahları Osmanlı’nın elindeydi artık başka güzergahlar bulmak istiyordular.
  • Artık insanlar yoksul olmak ve soyluların altında ezilmek istemiyordu. Zenginleşmek için bu keşiflere katılanlar mevcuttu.
  • Buluşlar sayesinde hayat gittikçe daha kolay bir gelmekteydi.. Pusulanın keşfi ile insanların coğrafi bilgisinin gelişmesine ve daha rahat yolculuk yapabilmelerine imkân sağlamıştır. Coğrafi Keşiflerin yapılmasını kolaylaştırmıştır.
  • Hristiyanlığı yaymak amaçları idi.
Kristof Kolomb portresi

İlk Hareketlenme

Bu harekâtı ilk başlatan Portekiz gemici Henry’dir.(1394-1460) Henry Afrika’nın batı kısmını dolaşmıştır.

Bartolomeu Dias adındaki Portekiz gemici Afrika’nın en güneyine gitmiş ve oraya fırtına ile geldiğinden dolayı Fırtınalar Burnu adını vermiştir. Ama daha sonradan buraya Ümit Burnu (1487) adı verilmiştir.

Önemli bir kâşif olan ve adını mutlaka duyduğumuz Cenovalı   Kristof Kolomb (31 Ekim 1451 – 20 Mayıs 1506),  Atlantik Okyanusu boyunca dört büyük seferin kaptanlığını yapmış, coğrafi keşiflerle Amerika’yı  keşfeden kaşiftir.

Amerika Kıtası’nı keşfeden kaptan Kristof Kolomb; karayiplere ilk adım atışı

Kristof Kolomb’un keşif için mali desteğe ihtiyacı vardı. Portekiz’den destek istemiş ama bu desteği göremeyince ona destek Kastilya’dan gelmiştir. Kastilya Kolomb’a Kral Temsilcisi adını vermiştir. Kolomb Dünya’nın yuvarlak olduğuna inanıyordu. Bunu kanıtlamak için batıya gidip oradan Hindistan’a ulaşmak istemiştir. Yola çıkmış yeni bir kıta olan Amerika’yı bulmuş ancak oranın yeni bir kıta olduğunu anlamamıştır.

Keşiflerin Sonuçları

  • Coğrafi Keşiflerle birlikte sömürgecilik kavramı ortaya çıkmıştır. Bulunan kıtalara göçler yaşanmış Amerika’da bulunan İnka, Maya Aztek uygarlıkları kaldırıp halkı köleleştirilmiştir.
  • Değerli madenler Avrupa’ya taşınmış ve bir zenginleşme ortaya çıkmıştır. Altın ve gümüş piyasası hızlıca artmıştır. Soylular gücünü yitirmeye başlayıp ticari alanda çalışan burjuvazi güç ve itibar kazanmaya başlamıştır.
  • Avrupa birçok bitki ve hayvan tanımış bunları kendi bölgelerine taşımıştır. Avrupa kültür düşüncesi yayılma imkânı bulmuştur.
  • Kilise insanlar üstünde önemli bir etkiye sahipti. Keşiflerle birlikte kilisenin yalanları ortaya çıkmış ve kiliseye duyulan güven azalmıştır. Hristiyanlığı yayma imkânı bulmuşlardır.
  • Keşiflerle birlikte Akdeniz limanları önemini kaybetmiş Atlas okyanusuna ait limanlar önem kazanmıştır.

 

Demirleyen Santa Maria  gemisi , Kristof Kolomb bu gemiyle Batı Hint adalarına ulaşmıştır.

Coğrafi Keşiflerin Osmanlı’ya Yansıması

Keşiflerden önce Önemli ticari güzergahlar Osmanlı hâkimiyetindeydi ama keşiflerden sonra yeni güzergahların bulunmasıyla birlikte Osmanlı jeopolitik olarak önem kaybetmiş, ekonomik ve ticari alanda sıkıntıya girmiştir.

Osmanlı iç denizlerdeki mali alandaki kayıpları gidermek amacıyla yeni ticaret ortakları bulmuştur.

Fransa ,Hollanda gibi devletlere kapitülasyon vermiştir.

Hint Deniz Seferini gerçekleştirerek bölgedeki Portekiz hakimiyetini kırmak istemiştir.

Don Volga, Süveyş Kanalı gibi projeler üretmiş ancak ilerde bunlar yapım aşamasına geçilememiştir.

Osmanlı bu keşiflerin kendisine zararı olacağını bildiğinde dolayı birtakım önlemler aldı. Ama bu önlemler çok iş yaramadı ve Osmanlı kötü bir şekilde etkilendi.

#Türkçe tarih dersleri sitesi
Yorumlar
    Neslihan

    18 Ekim 2020

    Yağmur hocam yine çok güzel bir yazı kaleme almışsın tebrik ediyorum :))


Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.
  • Arşivler