31 Mart Vakası Nedir?

Devrim Tarihi Mehmet Selçuk 17 Aralık 2020

31 Mart Vakası…

31 Mart Vakası, 2. Meşrutiyetin ardından İstanbul da yönetime karşı çıkmış büyük bir isyandır. Bu olay aslında 13 Nisan 1909 tarihinde olmuştur ama Rumi takvime göre de 31 Mart 1325 de olmuştur. Bu olayda adını Rumi takvime göre almıştır.

Bu ayaklanma 2. Meşrutiyet döneminin en önemli olaylarından kabul edilir. Askeri bir isyan olarak çıksada bazı kişilerin işin içine karışması ve propagandaları yüzünden isyan dini bir hal almıştır. Arkasındaki kişiler ve sebepleri tam olarak belli değildir bu yüzden bu isyanın bilinçli ve planlı olup olmadığı kesin değildir. İsyanın çıktığı gün İstanbul hükümeti istifa etmiş ve isyancılar 7 gün boyunca İstanbulun hakimi olmuşlardır.

Bu olayda bir sürü asker, bir millet vekili, bir nazır ve bir sürü sivil hayatını kaybetmiştir. İsyan, Selanikte bulunan üçüncü orduya ve Edirnede bulunan ikinci orduya bağlı askerler ile halkın gönüllü katıldığı “harekat ordusu” adı verilen birliğin İstanbula gelmesi ile bastırılmıştır. Harekat ordusu ile isyancılar arasında 3 gün çatışma çıkmış ve ardından sıkı yönetim ilan edilmiştir. Sıkı yönetimde 2. Abdülhamit tahttan indirilmiş ve 5. Mehmed Reşat tahta çıkarılmıştır. Bu sırada Olaya karışan herkes sorgulanmış ve sonuç olarak 70 kişi idam edilmiş, 420 kişiyede çeşitli hapis cezaları verilmiştir.

31 Vakasında hayatını kaybedenler için İstanbul’da anıt inşa edilmiştir.

Olay bazı arşivlere göre “hadise-i irtica”, “hadise-i ihtilaliye”, “hareket-i irtica”, “hareket-i ihtilaliye”, “vakıa-i ihtilaliye”, “harekât-ı iğtişaşiye” olarak ifade edilir. Türk tarihine irtica kavramının ilk kez bu olay ile birlikte girdiği düşünülür. Ancak bazı tarihçilere göre bu olay irticadan çok başarısız olan askeri bir darbedir.

Yıldız Sarayı Yağması

31 Mart Ayaklanması sırasında Selanik şehrinden gelen Harekat ordusu Yıldız Sarayını yağlamıştır. Bu olaya ise Yıldız Yağması denir. Harekat ordusundaki askerler yiyecek ihtiyacını karşılamak için sarayı basmış ve ihtiyaçlarını buradan karşılamışlardır.


Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.
  • Arşivler