1929 Dünya Ekonomik Buhranı

Yakın Tarih Mehmet Selçuk 24 Kasım 2020

1929 Dünya Ekonomik Buhranı ABD’de başlamış etkilerini de tam anlamıyla 1930’ların sonunda hissettiren  ve yıllar boyunca devam eden buhrana verilen isimdir. Buhran, Kuzey Amerika ve Avrupa’yı merkez almasına rağmen dünyanın geri kalanı (özellikle sanayileşmiş ülkelerde ) yıkıcı bir etki yaratmıştır. Para tüm değerini kaybetmiş dünyada ekonomi iflas etmiştir.

Ekonomik Buhran Öncesi Dünya ve ABD

Genel olarak ekonomik krizler, üretim-tüketim arasındaki dengesizliklerin bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Sanayi Devrimi’yle birlikte ortaya çıkan yeni ekonomik sistem, yatırımları ve üretimi sürekli büyütmeye çalışan bir anlayışa sahipti.

1.dünya savaşı özellikle Avrupa dışında üretim kapasitesinin olağanüstü artmasına sebep olmuş, sanayi ülkeleri ihraç ettiği ürünlerle büyük karlar sağlamıştı.

1920’lerdeki tarımsal üretimdeki artış tarım ürünlerinin fiyatını düşmesine sebep olmuştu. Tarım ülkeleri ekonomik büyümeden yeterince faydalanamamıştı.

•Amerika’da 1.dünya savaşının getirdiği zorluklar karşısında küçük şirketler birleşerek savaş sonrasında tekeller oluşturmuştu.

•1929 yılında Amerikan ekonomisinin yüzde 50 üzerinde söz sahibi olan 200 kadar holding vardı. Bu da tek bir holdingin iflasının bile ekonomiyi sarsmaya yeteceğini göstermekteydi.

•Aynı dönemde İngiltere’deki para birimi pound ’un aşırı değer kazanması, ihracatta düşüşe ve ekonominin iyice bozulmasına yol açmıştı.

•Almanya ise savaş tazminatlarını ödemek için karşılıksız para almış bu da ülkede aşırı enflasyona neden olmuştur.

Kara Perşembe

1929 Dünya Ekonomik Buhranı, dar anlamıyla 24 Ekim 1929’da New York  Borsası’nın çökmesidir (Kara Perşembe). Geniş anlamıyla ise kredi sistemiyle varlığını sürdüren ekonomide fazla üretimden kaynaklanan üretim-tüketim dengesizliğidir. New York borsası 1928 yılının başından 1929 yılının ekim ayını başına kadar olan süreçte gittikçe yükselmekte yüksek kazanç getirmekteydi.

  3 ekim 1929’da borsanın yükselişi durmuş , birkaç büyük holdingin hisse senetleri düşmüştü. Bu düşüş 21 Ekim yabancı yatırımcıların kağıtlarını ellerinden çıkarmalarıyla hızlandı ve «Kara Perşembe» olarak anılan 24 Ekim 1929  perşembe günü borsa dibe vurdu.

Sonuçları

Dorothea Lange‘nin Göçmen Annesi; 32 yaşındaki yedi çocuk annesi Florence Owens Thompson üzerinde odaklanarak Kaliforniya’daki yoksul bezelye toplayıcılarını gösteriyor. (Mart 1936)

•1929 Dünya Ekonomik Buhranı sonucunda pek çok banka batmakla birlikte binlerce insanın mal  varlığını kaybetmiştir.

Piyasadaki para bir anda yok olduğu için insanlar ihtiyaçlarını karşılamak için takas yoluna giderek  değiş tokuş ekonomisine geri döndüler.

•Bunalımın etkileri 2. dünya savaşına kadar 10 yıllık dönemde devam etti.

Bunalımdan etkilenen ülkelerde inşaat faaliyetleri durmuş , tarım ürünü fiyatlarındaki yüzde 60’lık düşüş çiftçileri ve kırsal bölge nüfusunu kötü etkilemiştir.

Ekonomik kriz dünyada 50 milyon insanın işsiz kalmasına, yeryüzündeki toplam üretimin yüzde 42  ,dünya ticaretinin de yüzde 65 oranında azalmasına sebep olmuştur.

  • 1929 yılının fiyatlarıyla 4.2 milyar dolar yok oldu.

#Ekonomik Buhran #Türkçe tarih dersleri sitesi
Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.
  • Arşivler